Grypa Ptaków – kampania #NoBirdFlu

Powiatowy Lekarz Weterynarii w Turku przekazuje materiały z kampanii EFSA dotyczącej HPAI (dostępne pod linkiem: https://www.efsa.europa.eu/en/no-bird-flu?language=pl ).

Grypa ptaków, powszechnie znana jako ptasia grypa, jest wysoce zaraźliwą chorobą wirusową, która dotyka głównie drób i dzikie ptactwo wodne. Ogniska choroby mogą powodować ogromne straty w populacjach drobiu, zakłócać łańcuchy dostaw i zagrażać źródłom utrzymania hodowców. Mogą również mieć wpływ na zdrowie publiczne.

Liczba przypadków grypy ptaków w Europie rośnie zazwyczaj w miesiącach zimowych, kiedy ptaki wędrowne przemieszczają się i gromadzą się na całym kontynencie. Mogą one mieć kontakt z drobiem i zarażać go wirusem. W okresie od października 2025 r. do czerwca 2026 r. w Europie odnotowano prawie 8 tysięcy ognisk choroby. Liczba wykrytych przypadków u dzikiego ptactwa była cztery razy wyższa niż poprzedniej zimy. Na fermach drobiu większość zakażeń wynikała z pośredniego kontaktu z dzikimi ptakami. Te obserwacje wskazują na znaczenie stosowania rygorystycznych środków ochrony biologicznej w celu ograniczenia ryzyka wprowadzenia choroby z populacji dzikich zwierząt oraz jej rozprzestrzeniania się między gospodarstwami.

Warto podkreślić, że proste, proaktywne działania mogą zmniejszyć ryzyko przedostania się wirusa do ferm lub rozprzestrzeniania się go na ich terenie. Środki te są istotne nie tylko dla hodowców, lecz także dla wszystkich osób pracujących na fermach drobiu lub odwiedzających takie gospodarstwa, w tym pracowników, dostawców lub innych osób.

W celu upowszechnienia wiedzy na temat środków ochrony biologicznej, jesienią tego roku Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) i Komisja Europejska prowadzą wspólną kampanię skierowaną do hodowców i osób pracujących z drobiem. Stosowanie się do zaleceń sprzyja ochronie zdrowia zwierząt i zdrowia publicznego, wspiera ciągłość produkcji żywności oraz ogranicza zakłócenia w handlu.

Grupy i państwa docelowe
Mimo że grypa ptaków stanowi zagrożenie dla ferm każdej wielkości, kampania realizowana w 2026 r. skoncentruje się w szczególności na drobnych producentach i osobach prowadzących chów przydomowy. Badania pokazują, że świadomość ryzyka wystąpienia choroby oraz znajomość działań zapobiegawczych w tej grupie mogą być niższe. Dodatkowym wyzwaniem pozostaje sytematyczne stosowanie środków ochrony biologicznej.

Ponadto, choć wielojęzyczne zasoby będą dostępne dla wszystkich, kampania będzie koncentrować się na państwach lub regionach, w których produkcja drobiu prowadzona jest na dużą skalę i które w ostatnich latach ucierpiały z powoduj grypy ptaków najbardziej. Należą do nich Belgia, Francja, Niemcy, Węgry, Włochy, Holandia, Polska, Portugalia, Rumunia i Hiszpania.

Jak wziąć udział w kampanii?
Dołącz do nas w akcji #NoBirdFlu, udostępniając materiały kampanii w swoich sieciach.

Zestaw narzędzi jest dostępny na stronie internetowej kampanii we wszystkich językach UE i zawiera:
• dwie infografiki ze wskazówkami dotyczącymi środków, które należy wprowadzić;
• plakaty z wizualnymi przypomnieniami o kluczowych działaniach, które należy włączyć do codziennych zajęć;
• gotowe materiały (filmy, naklejki, posty) do mediów społecznościowych, pomagające rozpowszechniać przekaz w społecznościach rolniczych i poza nimi.

Udostępniając jasne, praktyczne porady na temat ochrony biologicznej w gospodarstwach, przyczynisz się do zmniejszenia ryzyka związanego z grypą ptaków i do ochrony drobiu w całej Europie.

5 kroków, aby wziąć udział w akcji #NoBirdFlu
Materiały zawarte w zestawie narzędzi koncentrują się na środkach, które rolnicy oraz wszystkie osoby pracujące w gospodarstwach lub odwiedzające je mogą stosować, aby zapobiegać grypie ptaków i przeciwdziałać jej rozprzestrzenianiu się.

1. KONTROLA DOSTĘPU
• Ogranicz dostęp do gospodarstwa wyłącznie do niezbędnych osób, pojazdów, narzędzi i pojemników.
• Wchodząc na teren gospodarstwa, pamiętaj o czystej odzieży i zmianie obuwia oraz o umyciu rąk.
• Stosuj środki dezynfekujące wobec wszystkich osób i przedmiotów, które pojawiają się w gospodarstwie, zwłaszcza jeśli osoby lub przedmioty te miały ostatnio kontakt z drobiem, odpadami pochodzenia drobiowego lub dzikim ptactwem.

2. PEŁNE SPRZĄTANIE
• Regularnie sprzątaj i dezynfekuj wszystkie obiekty, zwłaszcza po każdym cyklu produkcyjnym.
• Wyraźnie oddziel „czyste” (w kontakcie ze zwierzętami) i „brudne” (w kontakcie z obszarami zewnętrznymi) części gospodarstwa.
• Dbaj, by pasza nie uległa zanieczyszczeniu i zapewnij stadu świeżą, czystą wodę pitną.

3. ŻADNEGO DZIKIEGO PTACTWA
• Zadbaj o solidność dachów oraz szczelność ścian i ogrodzeń.
• Unikaj przenoszenia paszy między różnymi stadami i zadbaj o to, aby wokół gospodarstwa nie było stojącej wody.
• Zabezpiecz obszary zewnętrzne za pomocą siatki lub ogrodzeń z drutu i nie zapomnij o regularnym sprawdzaniu ogrodzenia pod kątem ewentualnych dziur lub szczelin. Urządzenia lub środki odstraszające również mogą pomóc w niedopuszczaniu dzikich ptaków.

4. JEDEN GATUNEK, JEDNA PRZESTRZEŃ
• Różne gatunki drobiu – np. kury, kaczki, indyki – powinny być trzymane oddzielnie, aby uniknąć przenoszenia chorób pomiędzy gatunkami.

5. ROZPOZNAWANIE OBJAWÓW
• Jeśli zauważysz coś niezwykłego w swoim stadzie – spadek spożycia pokarmu lub wody, nagłe padnięcia lub inne oznaki choroby, zwłaszcza objawy ze strony układu oddechowego – odizoluj chore ptaki i natychmiast skontaktuj się z weterynarzem lub lokalnymi władzami sanitarnymi.
• Im szybciej podejmiesz działania, tym większe masz szanse na powstrzymanie poważnej epidemii grypy ptaków oraz ochronę siebie i innych stad w pobliżu.